หน้าหนังสือทั้งหมด

พระอรหัตผลและอุปาทานในพระพุทธศาสนา
83
พระอรหัตผลและอุปาทานในพระพุทธศาสนา
ประโยค ๕ - มังคลัตถทีนี้แปล เล่ม ๕ - หน้า ๘๓ กล่าวพระอรหัตผล อันไม่ดัษตรเป็นไร ๆ เลย แม้ด้วยอุปาทาน ๕ อย่างใดอย่างหนึ่งเป็นไป ว่า อุปาทานนิพพาน ในคำว่า อนู- ปาทปนิพพาน จริงอยู่ พระอรหัตนั้นนหาเป็นธรร
บทความนี้นำเสนอแนวคิดเกี่ยวกับพระอรหัตผลและอุปาทาน พร้อมทั้งอธิบายความหมายและการวินิจฉัยในพระพุทธศาสนา โดยมีการกล่าวถึงการแบ่งประเภทของอุปาทานและความเชื่อมโยงระหว่างอุปาทานกับปัญญา การวิเคราะห์นี้ช่วย
การเข้าถึงพระอรหัตผลและนิพพาน
84
การเข้าถึงพระอรหัตผลและนิพพาน
ประโยค๑ - มังคลัตถกิจนี้เป็นแปล เล่ม ๕ หน้า 84 อรหัตผลวา อนุปทาเปรียนนิพนธ์ เพราะพระบาถล่าวา จงติดอม หยุดพันธ์จากอาสวะทั้งหลาย เพราะไม่ถือมั่น ง บว่า น จ อุปาทาน- สมุจฺจุ ความว่า พระอรหัตผลนั้น หามีธร
เนื้อหาเกี่ยวกับพระอรหัตผลและนิพพานในพระพุทธศาสนา มีการอธิบายถึงความสำคัญของการทำความเข้าใจและการปฏิบัติตามหลักธรรม ทั้งยังเจาะลึกถึงการเข้าถึงนิพพานและการหลุดพ้นจากอาสวะต่างๆ ภายในบริบทของพระไตรปิฎก
การศึกษาเกี่ยวกับนิพพานและธรรมชาติ
85
การศึกษาเกี่ยวกับนิพพานและธรรมชาติ
ประโยค- มังคลตาปีนี้แปล เล่ม ๕ หน้า 85 ว่า "ธรรมชาติใด ออกไปแล้วจากต้นหากกล่าวคือวะ เพราะร้อยรัด คือเพราะริงภพน้อยใหญ่ไว้ เหตุนัน ธรรมชาตินั้น ชื่อว่า นิพพาน (แค่ออกไปจากดินา), อีกอย่างหนึ่ง เพลิงก็ดส
บทนี้สำรวจความหมายและแนวคิดเกี่ยวกับนิพพานในพระพุทธศาสนา โดยชี้ให้เห็นว่านิพพานคือการดับทุกข์ที่เกิดจากการหลุดพ้นจากภพน้อยและ ใหญ่ การเชื่อมต่อกับความเจริญของธรรมชาติในบริบทของสมมติและอรรถธรรม นอกจากน
มังคลัตถะ: ความหมายแห่งโทสะและนิพพาน
86
มังคลัตถะ: ความหมายแห่งโทสะและนิพพาน
ประโยค - มังคลัตถะนี้แปล เล่ม ๕ - หน้า 86 โทสะ โมหะ ชาติ ชราและมรณะเป็นต้น ด้วย อาณัติ ศัพท์. มโนว่า นิพุทธาน นี้ พึงทราบความแปลกกันดังว่า ‘ใน วิภัน ว ธ ฐา ลงในอรรถว่าว้อยรัศ’ ว่า ศัพท์ เป็น กัตตุสานะ
ในบทความนี้เสนอศึกษาความหมายของโทสะ โมหะ ชาติ ชรา มรณะ และนิพพาน โดยอ้างอิงจากการศึกษาและคำสอนของพระพุทธเจ้า ท่านพระสารินบุตรได้กล่าวถึงการเข้าถึงนิพพาน ความหมายของพระอรหัต และธรรมที่สั้นและเข้าถึงได้
อรหัตสูตร และ สติปัฏฐาน
87
อรหัตสูตร และ สติปัฏฐาน
ประโยค๕- มังคลดับปีนี้แปล เล่ม ๕- หน้า 87 สารบัญว่า "พระสารบุตรผู้มีอายุ พระผู้มีพระภาคตรัสว่า 'อรหั ต์อรหั ต์,' พระสารบุตรผู้มีอายุ อรหั ต์เป็นในหนองแฉะ ? ( ท่านพระ สารบุตร กล่าวคำนี่นะปริปักษ์อย่าง
บทความนี้อธิบายถึงคำสอนในอรหัตสูตรโดยเฉพาะความหมายของนิพพานและการสั่นสะเทือนของธรรม พร้อมการวิเคราะห์จากท่านสกวามายารเกี่ยวกับกิเลสและอารมณ์ของโครฎภิญญา การสนทนาระหว่างพระสารบุตรและคำสอนที่ถ่ายทอดซึ่ง
การบรรลุธรรมและความสิ้นกิเลสในพระพุทธศาสนา
90
การบรรลุธรรมและความสิ้นกิเลสในพระพุทธศาสนา
ประโยค- มังคดตฑาๅนี้นี่ภาษา เล่ม ๕ หน้า ๙๐ ที่นีพบนามในสูตรโดยนัยเป็นต้นว่า "ราคุณโย" เพราะความที่ท่าน กล่าวไว้โดยไม่แปลกนึกว่า "คุณ" สำวาวายายอรย์ จะกล่าวแน่นอนว่า "ของตน" (เพราะ) การบรรลุณพิพวามของผ
เนื้อหาสำรวจความสำคัญของการบรรลุธรรมในพระพุทธศาสนา และการวิเคราะห์คำสอนเกี่ยวกับกิเลสและการสิ้นกิเลส โดยมีการอ้างถึงอรรถกถาจารย์ที่ชี้ให้เห็นความเกี่ยวข้องของธรรมกับการบรรลุของพระอริยบุคคล เนื้อหานี้ย
มงคลิตก เล่ม ๕: ธรรมและความสุข
93
มงคลิตก เล่ม ๕: ธรรมและความสุข
ประโยค๕ - มงคลิตกนี้เป็นแปล เล่ม ๕ หน้า ๙๓ ธรรมเป็นเครื่องอยู่เป็นสุขในภูมิจรรมนั้น [๕๕๕] ด้วยคาถานี่ พระผู้มีพระภาค ตรัสองค์๔ ประการ คือ ตนะ พรหมวรรณ์ ความเห็นอริยสัจ การทำพระนิพพานให้แจ้ง ด้วยประกา
ในมงคลิตก เล่ม ๕ หน้าที่ ๙๓ ได้อธิบายถึงคุณค่าของธรรมที่เป็นเครื่องอยู่เป็นสุขในภูมิจรรมนั้น โดยพระผู้มีพระภาคตรัสชี้ให้เห็นถึงองค์สี่ประการที่นำไปสู่การตรัสรู้และการทำพระนิพพานให้แจ้ง คาถาในเอกสารนี้
พระพุทธคุณแห่งคาถาที่ ๑๐
95
พระพุทธคุณแห่งคาถาที่ ๑๐
ประโยค- มัจจุราชนี้เป็นแปลเล่ม ๕ หน้า ๙๕ พระพุทธคุณแห่งคาถาที่ ๑๐° [๕๙๕] พึงทราบวินิจฉัยในคาถาที่ ๑๐ ต่อไปนี้ว่า ผู้อรรถสูง ได้แก่อัธนโทษธรรมฤทธิ์คือกระทบ ประอวม ครองนั่งเสล่ ว่า โลกมุติมี ได้แแก่ อัน
บทคาถาที่ ๑๐ แสดงถึงพระพุทธคุณและคุณธรรมที่เสริมสร้างจิตใจ โดยกล่าวถึงอุดมมงคลและการไม่หวั่นไหวต่อโลกธรรมทั้ง ๘ ภายในเนื้อหาจะแสดงให้เห็นถึงความสำคัญของการมีใจที่ปราศจากโทษ พร้อมกับการยกตัวอย่างของควา
ความหมายของจิตในมังคลตนี
96
ความหมายของจิตในมังคลตนี
ประโยค- มังคลตนีนี้แปล เล่ม ๕ หน้า ๙๖ ความสังเขบในฉากที่ ๑๐ นี้ ดังนี้ว่า "จิตใด ของบุคคลนั้น อันโลกธรรมภูตต้องแล้ว ย่อมไม่หวั่นไหว จิตใด ของบุคคลนั้น ไม่ มีโศก จิตใด ของบุคคลนั้น ปราศจากกลัด เพียงตั
ในบทนี้กล่าวถึงความหมายของจิตตามมังคลตนี โดยเฉพาะในฉากที่ ๑๐ ที่ชี้ให้เห็นถึงจิตที่ไม่หวั่นไหวและปราศจากโศก โดยอธิบายว่าจิตที่มีคุณลักษณะดังกล่าวทำให้บุคคลเป็นอุดมมงคล นอกจากนี้ยังมีการชี้ให้เห็นถึงคว
การเข้าใจธรรมและลาภในพระพุทธศาสนา
98
การเข้าใจธรรมและลาภในพระพุทธศาสนา
ประโยค- มังสิกัตตาในนี้เป็นแปล เล่ม ๕ หน้า ๙๙ ได้แก่ ย่อมไม่กลับจากธรรมเหล่านั้น สองพูดว่า ลาภ อลโก ความว่า เมื่อถามถึงแล้ว ความเสื่อมจากบิดผิงทรายบวก ก็ถึง เหมือนกัน. แม้ในบททั้งสามบิบว่า ยส เป็นต้น
เนื้อหาทางธรรมนี้ชี้ให้เห็นถึงธรรมที่เกี่ยวข้องกับลาภและความเสื่อมลาภ โดยพระอรหัตดาจารย์ได้กล่าวถึงแนวคิดที่ว่า เมื่อวัตถุมีของกินและเครื่องปิดเป็นต้นจะถูกมองว่าคือ 'ลาภ' ในขณะที่การไม่มีก็ถือว่าเป็น
ความเห็นเกี่ยวกับจิตและอารมณ์
100
ความเห็นเกี่ยวกับจิตและอารมณ์
ประโยค๙ - มงคลดลที่ป็นแปล เล่ม ๔ หน้า 100 อารมณ์ เหตุฉนั้น ธรรมชาตินั้น ชื่อว่า จิต. จิตนี้ นั้น ด้วยสามารถเป็นบทธไปแห่งจิตทั้งปวง. ในอภิธรรแห่ง จิตนี้ พึงมีคำถามว่า 'เพราะเหตุไร พระอาจารย์ แม้กล่า
ในเนื้อหานี้มีการพูดถึงจิตและธรรมชาติของมัน โดยยกคำถามเกี่ยวกับความสัมพันธ์ระหว่างจิตกับอารมณ์ รวมถึงการแบ่งประเภทของการยึดอารมณ์เป็น 3 ส่วน ได้แก่ สญชานน, วิชชานหน้า และ ปญฺหา. จิตถูกนิยามว่าเป็นศัพท
คำอธิบายเกี่ยวกับจิตและอภิญญา
101
คำอธิบายเกี่ยวกับจิตและอภิญญา
ประโยค - มังคลัตถีปิเป็นเปล เล่ม ๕ หน้า ๑๐๑ ได้เฉพาะอย่างที่ ๒ เพราะจิตเป็นธรรมชาติรู้แจ้ง เพราะเหตุนั้น ท่าน จึงกล่าวว่า อภิญญาว่า ย่อมรู้แจ้งซึ่งอารมณ์ ดังนี้ เพื่อแสดงการ ที่จิตต่ออารมณ์ กล่าวคือได
บทความนี้นำเสนอการศึกษาเกี่ยวกับจิตและอภิญญาในพุทธศาสนา โดยกล่าวถึงการที่จิตมีความสามารถในการรู้แจ้งซึ่งอารมณ์ต่างๆ และการตีความ จิตตามอำนาจของสัญญาและปัญญา รวมถึงความสำคัญของการพิจารณาเพื่อเข้าถึงควา
ความเข้าใจในจิตและธรรมชาติ
102
ความเข้าใจในจิตและธรรมชาติ
ประโยค - มั่งคั่งดีก็เป็นเพราะ เล่ม ๕ - หน้า 102 ทั้งหมดเมื่อเอกเทศกแห่งสถานที่มีภูเขา แม่น้ำ และสมุทรเป็นต้น อัน ตนเห็นแล้ว ย่อมเรียกเขาเป็นด่านว่า เราเห็นแล้ว ฉะนั้น ผู้นักา อ่อน ได้ความโดยประกายใด
ข้อความนี้สำรวจความหมายของจิตและธรรมชาติในบริบททางธรรม โดยอธิบายถึงจิตในแง่มุมที่มีความสัมพันธ์กับอารมณ์และปัญญา การสำรวจนี้รวมถึงการศึกษาเรื่องความคิด การรับรู้ และภาวะจิต โดยมีการอ้างอิงถึงแหล่งที่ม
มังคลอธิษฐานเป็นแปล เล่ม ๕ หน้า ๑๐๓
103
มังคลอธิษฐานเป็นแปล เล่ม ๕ หน้า ๑๐๓
ประโยคี - มังคลอธิษฐานเป็นแปล เล่ม ๕ หน้า ๑๐๓ เหตุเพราะสัมปุตด้วยในขัน จิต ซื้อว่า มานะสะ เพราะทำอธิบายว่า ใจนั้นเอง ชื่อว่า มานะสะ มรรคอันเลิศ (มรรคที่สูงที่สุดคืออรหันต์- มรรค) ซื้อว่า มานะสะ เพราะ
ในเนื้อหานี้กล่าวถึงการอธิบายมรรคอันเลิศและความหมายของคำว่ามานะสะ ซึ่งเกี่ยวข้องกับอารมณ์และการตัดขาดจากความยึดมั่น พระอรรถกถาได้ยกตัวอย่างถึงภิกษุที่มีพรรษาต่างๆ โดยแบ่งเป็นกลุ่มตามจำนวนพรรษา เช่น ผู
ความไม่หวั่นไหวของจิตภิญญา
104
ความไม่หวั่นไหวของจิตภิญญา
ประโยค – มังกลีตทีเป็นเปล เล่ม ๕ หน้า 104 ๖๙ ๑๐ ชื่อว่านะ ตั้งแต่ ๑๐ พระมารไป ชื่อว่านะมัชฌิมะ ตั้งแต่ ๒๐ พระมารชื่อว่านะ มีฎีกาสูตรนั้นว่า พระอธิการยิ้มว่าช่า วิตติBirthสุด ปฏุ ธายเถโร หมายเอา พระเถร
ในบทนี้ชี้ให้เห็นถึงจิตของภิญญาที่ได้ถูกต้องแล้วซึ่งไม่หวั่นไหวต่ออนโลกธรรม โดยอธิบายผ่านคำสอนเกี่ยวกับความเมตตาและความสูงส่งในโลก และการที่พระอรหันต์ไม่ตกอยู่ภายใต้ความกระสันหรือโกรธ จากการสนทนาระหว่
ความไม่หวั่นไหวในธรรม
105
ความไม่หวั่นไหวในธรรม
ประโยค - มั่งคลิดที่เป็นเปล เล่ม ๕ หน้า 105 ธรรมาภิพัฒน์ ย่อมไม่โกรธไม่ประทุษร้ายเลย เพราะว่าพระภิพัทธ์เหล่านั้นเป็นผู้ซึ่งศีลาทำทีบ ไม่หวั่นไหว อันใคร ๆ ให้หวั่นไหวไม่ได้ ดังนี้แล้ว ศรีพระอากาศนี้เป
เนื้อหาอธิบายถึงความรู้ในการไม่หวั่นไหวจากโลกธรรมต่างๆ โดยยกตัวอย่างบัณฑิตซึ่งมีความมั่นคงเหมือนภูเขาศิลาทำทีบที่ไม่หวั่นไหวต่อสิ่งภายนอก เช่น รูป เสียง กลิ่น รส และผัสสะ นอกจากนี้ ยังกล่าวถึงการรักษา
ความเข้าใจเกี่ยวกับจิตและความเสื่อมแห่งจิต
107
ความเข้าใจเกี่ยวกับจิตและความเสื่อมแห่งจิต
ประโยค – มังคลัตติเป็นเปล เล่ม ๕ หน้า 107 อธิบายว่าภิกษุฉันละพ้น ย่อมเห็นทั้งความเกิดขึ้น ทั้งความเสื่อมไปแห่งจิตนั้น." [๒๕๖๖] ในอรรถกถา ท่านกล่าวไว้ باستخدام "จิตของพระฉันละพ้น ย่อมไม่หวั่นไหว." คำ
บทความนี้อธิบายถึงแนวคิดทางพุทธศาสนาเกี่ยวกับการศึกษาจิตของภิกษุที่เข้าใจถึงความเกิดขึ้นและความเสื่อมไปของจิต โดยเฉพาะการมองเห็นความไม่เที่ยงและความทุกข์ของสรรพสิ่ง การทำความเข้าใจนี้ทำให้ภิกษุทราบว่า
บทความเกี่ยวกับพระนิพพาน
110
บทความเกี่ยวกับพระนิพพาน
ประโยค - มุ่งมั่นที่จะเป็นเป้ เล่ม ๕ หน้า 110 สองบทว่า ปกอญ ญดา ได้แก้ รู้บทคือพระนิพพาน บาท คาดว่า สมมปปชาณาตี ภวสุต ปาริ ควาว่า อึ้ง พระอธิษาวา นั่นรู้บทคือ นิพพานแล้ว ถึงฝั่งแห่งพ คือ ถึงความสำเร็
บทความนี้สำรวจแนวคิดเกี่ยวกับพระนิพพานจากบทพระสูตร โดยเน้นย้ำถึงความสำคัญของการฝึกฝนจิตใจเพื่อให้เข้าใจถึงความสำเร็จสุดท้าย ซึ่งเป็นการถึงพระนิพพานหรือความสงบสุขสูงสุดที่พุทธศาสนาเสนอ ความรู้ทั่วไปเกี
ความเศร้าโศกในพระพุทธศาสนา
111
ความเศร้าโศกในพระพุทธศาสนา
ประโยค - มังคลดิถีเป็นเทป เล่ม ๕ - หน้า ๑๑๑ ถ้าหากด้วยจิตไม่โศก [๕๒๕] โทมนัส มีความพินาศเป็นต้นเป็นเหตุ ชื่อว่า โศกะ สมจริงดังพระพุทธพจน์ที่พระปัจเจกพุทธเจ้า ในมหาสตัปปุฎฐานสูตรว่า “ภิกษุทั้งหลาย คำ
ในพระพุทธศาสนา การโศกหรือโทมนัสถูกกล่าวถึงว่าเป็นผลจากความเจ็บปวดภายในจิตใจ ซึ่งพระปัจเจกพุทธเจ้าทรงสอนว่าความเศร้าใจเกิดจากเหตุที่มาจากการมีความอธิษฐานหรือการค้นหาทุกขธรรม ความเศร้าโศกภายในสามารถส่งผ
ความหมายของความเศร้าในพระธรรม
112
ความหมายของความเศร้าในพระธรรม
ประโยค - มั่งอัดทีนี้เป็นแปล เล่ม ๕ หน้า 112 อนิจจะ ถิมมะศัพท์มีเหตุเป็นบรรยาย เหตุอันนั้น พระอรรถกถาจารย์จึงกล่าวว่า “อันเหตุแห่งทุกข์” ภาวะแห่งบุคคลหรือแห่งจิต ผู้ถึงความโศก คือผู้เศร้า ชื่อนี้มีควา
บทความนี้กล่าวถึงความเศร้าและอาการที่เกี่ยวข้องในจิตใจตามพระธรรม โดยพระอรรถกถาจารย์ได้เผยถึงสภาพความโศกที่เกิดขึ้นในชีวิตและสภาพอันเป็นตัวแทนของบุคคลซึ่งมีความเศร้าใจ ภาวะแห่งบุคคลหรือจิตที่เศร้าเป็นส